zonvoltZonnepanelen oost-west of zuid: wanneer de mindere opbrengst meer oplevert
Op het zuiden leveren je panelen de meeste stroom: 100% tegen 80% voor oost of west bij een normale dakhelling. Dat is de hele waarheid zolang je kunt salderen. Vanaf 2027 verschuift de vraag, want dan telt niet meer hóeveel je opwekt maar hoeveel je zélf verbruikt — en daar is een oost-westdak juist beter in, omdat het de opwek over de dag spreidt in plaats van alles op het middaguur te dumpen. We hebben doorgerekend waar het omslagpunt ligt, en het blijkt niet van je dak af te hangen maar van je zelfverbruik.
Dit moet je weten
- Bij 30 tot 45 graden: zuid 100%, zuidwest 95%, oost of west 80%, noord 45 tot 60%.
- Zuid piekt rond het middaguur; oost-west levert ’s ochtends én ’s avonds.
- Zolang je saldeert wint zuid altijd — het uur van opwek doet dan niet mee.
- Na 2027 wint oost-west zodra je zelfverbruik minstens een kwart hoger uitkomt.
- Een plat dak is geen probleem: bij 15 graden scheelt oost of west maar 10 punten met zuid.
- Noord is bijna altijd ongunstig, maar bij 15 graden nog altijd 75%.
Wat levert jóuw dak op?
De volledige tabel: richting maal dakhelling
Bijna alle vergelijkingen noemen alleen “zuid is het best”. Dat is te grof, want de dakhelling verandert de uitkomst flink: bij een steil dak is oost-west een stuk ongunstiger dan bij een plat dak. Hieronder de complete tabel van Milieu Centraal, waarbij 100% staat voor de hoogst haalbare opbrengst — zuid met 30 of 45 graden.
| Richting | 15° | 30° | 45° | 60° | 75° | 90° |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuid | 95 | 100 | 100 | 95 | 85 | 70 |
| Zuidwest | 90 | 95 | 95 | 90 | 80 | 70 |
| Zuidoost | 90 | 95 | 90 | 85 | 75 | 65 |
| West | 85 | 80 | 75 | 70 | 60 | 55 |
| Oost | 85 | 80 | 75 | 70 | 60 | 50 |
| Noordwest | 75 | 65 | 55 | 50 | 40 | 35 |
| Noordoost | 75 | 65 | 55 | 45 | 40 | 35 |
| Noord | 75 | 60 | 45 | 35 | 30 | 20 |
Kijk naar de kolom van 15 graden: daar liggen zuid (95) en oost of west (85) maar tien punten uiteen, en zelfs noord haalt nog 75. Op een plat dak of een licht hellend dak maakt de richting dus veel minder uit dan mensen denken. Bij 45 graden loopt datzelfde verschil op naar 25 punten, en bij noord naar 55.
Wat dat in kilowatturen betekent
Voor tien panelen van 435 Wp, waarbij zuid op 3.700 kWh per jaar uitkomt — hetzelfde uitgangspunt als in onze andere opbrengstberekeningen.
| Richting bij 30–45° | Index | Opbrengst | Verschil met zuid |
|---|---|---|---|
| Zuid | 100% | 3.700 kWh | — |
| Zuidwest | 95% | 3.515 kWh | −185 kWh |
| Zuidoost | 90–95% | 3.330–3.515 kWh | −185 tot −370 kWh |
| Oost of west | 75–80% | 2.775–2.960 kWh | −740 tot −925 kWh |
| Noord | 45–60% | 1.665–2.220 kWh | −1.480 tot −2.035 kWh |
Bij €0,27 per kWh is het verschil tussen zuid en oost-west dus zo’n €200 tot €250 per jaar bij tien panelen. Dat is het bedrag dat je moet terugverdienen met het voordeel dat oost-west je gaat geven.
Het voordeel van oost-west: de vorm van de dag
Een zuiddak produceert een smalle, hoge piek rond het middaguur. Een oost-westopstelling produceert twee lagere heuvels: één in de ochtend en één aan het eind van de middag. De totale oppervlakte onder de curve is kleiner, maar de vorm past veel beter bij hoe een huishouden stroom gebruikt.
| Moment | Zuiddak | Oost-west | Jouw verbruik |
|---|---|---|---|
| 07:00 – 10:00 | Laag | Hoog (oost) | Ontbijt, douche, vertrek |
| 12:00 – 14:00 | Piek | Gemiddeld | Vaak laag — niemand thuis |
| 17:00 – 20:00 | Laag | Hoog (west) | Koken, wassen, laden |
Daar zit het hele punt. De middagpiek van een zuiddak valt precies in de uren waarop de meeste huishoudens het minst verbruiken, dus die stroom gaat het net op. De ochtend- en avondopwek van een oost-westdak valt sámen met je eigen verbruik.
Zolang de salderingsregeling bestaat is een teruggeleverde kilowattuur precies zoveel waard als een zelf verbruikte: je streept ze tegen elkaar weg en het uur doet niet mee. Daarom wint zuid nu altijd — meer kWh is meer geld, punt. Vanaf 1 januari 2027 vervalt dat. Dan is een zelf verbruikte kilowattuur ongeveer €0,27 waard en een teruggeleverde een fractie daarvan. Op dat moment gaat de vórm van je opwekcurve meewegen, en niet alleen de hoogte.
Het omslagpunt, met cijfers
Dit is de rekensom die we nergens anders zagen. Neem tien panelen, €0,27 per zelf verbruikte kilowattuur en €0,05 voor wat je teruglevert — een realistische aanname voor na 2027. Dan hangt de uitkomst af van één getal: welk deel van je opwek je zelf gebruikt.
| Opstelling | Opbrengst | Zelfverbruik | Waarde per jaar |
|---|---|---|---|
| Zuid | 3.700 kWh | 30% | €429 |
| Oost-west | 2.960 kWh | 30% | €343 |
| Oost-west | 2.960 kWh | 40% | €408 |
| Oost-west | 2.960 kWh | 45% | €441 |
Bij een gelijk zelfverbruik van 30% blijft zuid voorop. Maar haalt je oost-westdak 45% zelfverbruik waar het zuiddak op 30% blijft — een verschil van de helft, en precies wat die twee heuvels in ochtend en avond doen — dan kántelt het en levert oost-west méér op, ondanks 740 kWh minder productie.
Het omslagpunt zit dus niet in je dak maar in je leefpatroon. Ben je overdag thuis, kook je elektrisch, laad je een auto in de avond? Dan komt oost-west in de buurt of erboven. Ben je van negen tot vijf weg en verbruik je ’s avonds weinig, dan blijft zuid met zijn hogere productie de betere keus — want dan lever je bij béíde opstellingen het meeste terug.
Wat je hiermee doet
Kijk eerst naar je dakhelling
Bij 15 graden of vlakker is het hele debat bijna niet relevant: zuid en oost-west liggen dan tien punten uiteen. Bij 45 graden is het 25 punten en weegt de keuze zwaar.
Schat je zelfverbruik eerlijk in
Niet wat je hoopt, maar wat je doet. Iemand die van huis werkt haalt 40 tot 50%; een tweeverdiener zonder auto of warmtepomp blijft rond 25 tot 30%. Dat getal bepaalt de uitkomst meer dan je richting.
Overweeg beide dakzijden te gebruiken
Heb je een zuiddak dat te klein is voor het aantal panelen dat je wilt, dan is bijplaatsen op de noordkant vaak slechter dan een oost-westopstelling. Reken door hoeveel panelen je nodig hebt voordat je een dakzijde afschrijft.
Reken opslag mee, niet in plaats van
Een thuisbatterij verhoogt je zelfverbruik bij béíde opstellingen en maakt het verschil kleiner: met een batterij kan een zuiddak zijn middagpiek ook naar de avond verplaatsen. Wie een batterij neemt, hoeft minder om zijn richting te geven.
En houd het geheel in beeld: wat je voor teruglevering krijgt en wat het je kost verschilt sterk per leverancier, dus vergelijk de terugleverkosten voordat je met €0,05 rekent. Of panelen na 2027 nog rendabel zijn — ongeacht je richting — staat in zijn zonnepanelen na 2027 nog rendabel.
Veelgestelde vragen
Is zuid altijd de beste richting voor zonnepanelen?
In kilowatturen wel: zuid haalt 100% tegen 80% voor oost of west bij een dakhelling van 30 tot 45 graden. In euro’s na 2027 niet automatisch, omdat een oost-westopstelling de opwek over de dag spreidt en je daardoor een groter deel zelf verbruikt.
Hoeveel minder leveren panelen op het oosten of westen op?
Bij 30 graden 80% van een zuiddak en bij 45 graden 75%. Voor tien panelen van 435 Wp is dat 2.775 tot 2.960 kWh in plaats van 3.700 kWh — een verschil van ongeveer €200 tot €250 per jaar bij €0,27 per kWh.
Wanneer is oost-west beter dan zuid?
Als je zelfverbruik er duidelijk hoger uitkomt. Met €0,27 voor zelf verbruikte stroom en €0,05 voor teruglevering kantelt het bij ongeveer 45% zelfverbruik tegen 30% op een zuiddak. Dat gebeurt vooral bij huishoudens die ’s ochtends en ’s avonds veel verbruiken.
Kun je zonnepanelen op het noorden leggen?
Technisch wel, en op een licht hellend dak van 15 graden haal je er nog 75% van de maximale opbrengst. Bij 45 graden zakt dat naar 45% en bij een verticale wand naar 20%. Op een steil noorddak is het zelden de moeite waard.
Maakt de dakhelling veel uit?
Meer dan de meeste mensen denken. Bij 15 graden liggen zuid (95%) en oost of west (85%) maar tien punten uiteen; bij 45 graden is dat 25 punten. Op een plat dak is de richting dus veel minder belangrijk dan op een steil dak.
Helpt een thuisbatterij bij een zuiddak?
Ja, en juist daar het meest. Een batterij verplaatst de middagpiek naar de avond, waardoor een zuiddak alsnog een hoog zelfverbruik haalt. Met opslag erbij weegt de keuze tussen zuid en oost-west een stuk lichter.
Kort samengevat
Zuid levert de meeste kilowatturen, en zolang je saldeert is dat het enige dat telt. Vanaf 2027 komt er een tweede vraag bij: hoeveel van die stroom gebruik je zelf? Daar is een oost-westdak beter in, omdat het ’s ochtends en ’s avonds produceert in plaats van alles op het middaguur. Haalt je oost-westopstelling ongeveer 45% zelfverbruik waar een zuiddak op 30% blijft, dan levert de opstelling met de lágere productie meer geld op. Kijk dus eerst naar je dakhelling — bij een plat dak maakt het nauwelijks uit — en daarna eerlijk naar je eigen dagritme.
Bronnen: Milieu Centraal — hoe geschikt is jouw dak (de volledige tabel van richting maal dakhelling, geraadpleegd 03-09-2026) · Milieu Centraal — kosten en opbrengst · Rijksoverheid — salderingsregeling.
De percentages per richting en dakhelling komen van Milieu Centraal, waarbij 100% staat voor zuid bij 30 of 45 graden. De omrekening naar kilowatturen en euro’s is van ons, met 370 kWh per paneel van 435 Wp en €0,27 per kWh — hetzelfde uitgangspunt als in onze andere opbrengstartikelen. Het rekenvoorbeeld voor na 2027 gaat uit van €0,05 per teruggeleverde kWh; dat bedrag is nog niet vastgesteld en verschilt per leverancier. Bijgewerkt: 3 september 2026.